PHYLOGENETIC ANALYSIS OF Y-CHROMOSOME LINEAGES IN POPULATIONS FROM SVANETI AND MINGRELIA/SAMEGRELO (WEST GEORGIA)

RAMAZ SHENGELIA; THEODORE G. SCHURR; DAVIT CHITANAVA; ARAM YARDUMIAN; LIANA BITADZE; SHORENA LALIASHVILI; LEVAN JOJUA; ANATOLE KLYOSOV

RAMAZ SHENGELIA Ph.D. Direction of the Medical Humanities, Tbilisi State Medical University, Tbilisi, Georgia Vazha-Pshavela Avenue N. 33, 0186 Tbilisi, Georgia, http://orcid.org/0000-0002-3985-8536
THEODORE G. SCHURR Ph.D. Professor and Graduate Group Chair Department of Anthropology, University of Pennsylvania 432 University Museum, 3260 South Street Philadelphia, PA 19104-6398 USA http://orcid.org/0000-0001-9323-9237
DAVIT CHITANAVA PhD in History, The institute of History and Ethnology Ivane Javakhishvili State University 0186, University St. N 2, Building 11 http://orcid.org/0000-0002-2610-2094
ARAM YARDUMIAN PhD, Anthropology is Assistant Professor at Bryn Athyn College, Department of Anthropology University of Pennsylvania University Museum Bryn Athyn College Bryn Athyn, PA 19009 http://orcid.org/0009-0002-1603-8022
LIANA BITADZE PhD in History The institute of History and Ethnology Ivane Javakhishvili State University 0186, University St. N 2, Building 11 http://orcid.org/0000-0003-0863-7965
SHORENA LALIASHVILI PhD student The institute of History and Ethnology Ivane Javakhishvili Tbilisi State University 0186, University St. N 2, Building 11 http://orcid.org/0009-0001-8229-7236
LEVAN JOJUA PhD student in Ancient World Ivane Javakhishvili Tbilisi State University Chavchavadze Avenue 2 http://orcid.org/0009-0003-7907-9048
ANATOLE KLYOSOV Ph.D. and D.Sc. in physical chemistry American Chemical Society, Harvard University, Harvard University Medical School, Lomonosov Moscow State University http://orcid.org/0000-0002-0669-3448

Resumen

გამომდინარე კავკასიის ეთნოკულტურული მრავალფეროვნებიდან, აქ მცხოვრები პოპულაციების ეთნოგენეზის საკითხი ერთ-ერთ გამორჩეულ სამეცნიერო პრობლემად რჩება. 2012-2017 წლებში ჩრდილო-დასავლეთ საქართველოში (სვანეთი და სამეგრელო) ჩატარებული სამეცნიერო ექსპედიციის დროს შეგროვებული გენეტიკური მასალა შესწავლილი იქნა პოპულაციური გენეტიკური თვალსაზრისით და შედეგები გამოქვეყნებული იქნა. ინტერესის საგნად რჩებოდა მასალის ფილოგენეტიკური ანალიზი. წინამდებარე ნაშრომი ამ კითხვებზე პასუხის გაცემის მცდელობაა.

მასალები და მეთოდები. გაანალიზდა სვანეთში (საქართველოს ჩრდილო-დასავლეთ მთიანი რეგიონი, დაახლოებით 12,000 მოსახლე) მცხოვრები 93 მამაკაცისა და სამეგრელოში (საქართველოს ჩრდილო-დასავლეთი რეგიონი, დაახლოებით 500,000 მოსახლე) მცხოვრები 364 მამაკაცის Y-ქრომოსომის STR მონაცემები. ამ მონაცემების ფილოგენეტიკური და შერწყმის ანალიზისთვის გამოყენებული იქნა „კილინ-კლიოსოვის კალკულატორის“ პროგრამა.

შედეგები და დასკვნები. დადგინდა, რომ სვანეთის მოსახლეობა, რომელშიც G2a1-ის მაღალი კონცენტრაციაა (80%-მდე), სავარაუდოდ, გვიან ბრინჯაოს ხანაში გამოეყო პროტოქართული დამფუძნებელი მოსახლეობიდან და გამოეყო სამეგრელოს მოსახლეობის წინაპარს დაახლოებით 3,680 ± 420 წლით ადრე. ეს ინტერპრეტაცია დასტურდება არქეოლოგიური კვლევებით, რომლებიც აღწერენ ზემო სვანეთის უძველეს სტაციონარულ დასახლებას ზუსტად გვიან ბრინჯაოს ხანაში. მიღებული შედეგები ასევე შეესაბამება ქართველური ენების წარმოშობის ზოგადად მიღებულ ლინგვისტურ ჰიპოთეზას.

საკვანძო სიტყვები: დნმ, ხეები, შტოები, ენა, ისტორია, ჰაპლოჯგუფი, ჰაპლოტიპი, მოკლე ტანდემური გამეორება (STR)

სვანეთისა და სამეგრელოს მოსახლეობის ფილოგენეტიკური კვლევის შედეგები

Resumen