ცხინვალის რეგიონის ოკუპირებული ტერიტორიის პუბლიცისტური მემკვიდრეობიდან (ვასილ ბასიშვილი)

Resumen

ცხინვალის რეგიონის სამწერლო ასპარეზზე XIX-XX საუკუნეების გასაყარზე ხან­მოკლე დროით გაიელვა ვასილ ბასიშვილმა. დაიბადა სოფელ ხეითში. მამა იმავე სოფლის მედავითნე გახლ­დათ, ხოლო დედა იმ დროისთვის ერთობ განათლე­ბული ქალბატონი ნატალია ტიტვინიძე. სასკოლო ასა­კისა დროებით საცხოვრებლად გადაჰყავთ გორში დეიდასთან. სწავლობდა გორის სასულიერო სემინარი­აში, რომელიც დაასრულა წარჩინებით და უგამოცდოდ, სახელმწიფოს ხარჯზე. ჩაირიცხა თბილისის სასული­ერო სემინარიაში. ამ დროს გარდაეცვალა დედა. ამ ფაქ­ტმა უდიდესი ტკივილი მიაყენა ახალგაზრდა ვასილს.

თანამედროვეთა დახასიათებით იგი გახლდათ: ლმობიერი ხასიათით, მოსიყვარულე გულით, გატაცე­ბული სწავლით, თავმდაბალი პატარასთან და დაკვირ­ვებული მოლაპარაკე დიდთან.

პირველი ხარისხის დიპ­ლომით დაასრულა თბილისის სასულიერო სემინარია და დაიწყო სამზადისი უცხოეთში სწავლის გასაგრძელებლად. განზრახვის სისრულეში მოყვანას ხელს უშლიდა უსახსრობა. ამ დროებით შეფერხების დროს მუშაობას იწყებს გორში, აღმზრ­დელის პოზიციაზე.

ვ. ბასიშვილმა მოღვაწეობა დაიწყო „ივერიაში“, „ცნობის ფურცელში“, „ცნობის ფურცლის“ სურათებიან დამატებაში. მისი მოთხრობები და პუბლიცისტური ტექსტები იბეჭდებოდა ფსევდონიმით „ბასილ“. მოგვი­ანებით სწავლას განაგრძობს იურიევის უნივერ­სიტეტში.

სამწუხაროდ, ვ. ბასიშვილს დიდხანს არ დას­ცალდა სამოღვაწეო ასპარეზზე ყოფნა. უნივერსიტეტის დასრულებაც კი ვერ მოასწრო, მისი ტრაგიკული გარ­დაცვალების მომენტში მხოლოდ მე-3 კურსის სტუ­დენტი გახლდათ.

ასეთ ახალგაზრდა ასაკში, ბუნებრივია, ბევრის მოსწრება შეუძლებელი იქნებოდა, თუმცა მისი სახით უდავოდ ნიჭიერმა მწერალმა და პუბლიცისტმა მეტეო­რივით გაიელვა ცხინვალის რეგიონის შემოქმედებით ცაზე. ვ. ბასიშვილის რამდენიმე პუბლიკაციის ძირითა­დი იდეა განათლების მნიშვნელობის წინა პლანზე წამოწევა და მისი პოპულარიზაციაა.

ვ. ბასიშვილს სჯერა ქვეყანაში არსებული სასუ­ლიერო ხელისუფლების, იმედის თვა­ლით უყურებს მომავალს და თვლის, რომ ამ მიმარ­თულებით არსე­ბული ყოვე­ლგვარი პრობლემა წარსუ­ლის კუთვნი­ლებად იქცევა.

გარდა ამისა, ვ. ბასიშვილი თავგამოდებით იცავს ყველა იმ ქართველ სტუდენტს,  რომლებიც რუსეთის და უცხოეთის სხვა უმაღლეს სასწავლებლებში არიან წასული განათლების მისაღებად.

საგანმანათლებლო საკითხების გვერდით, ვ. ბასი­შვილის მახვილ თვალს მხედველობიდან არ რჩება სხვა ყოფითი პრობლემებიც ყოველდღიური ცხოვ­რები­დან.

ვ. ბასიშვილის საინტერესო მხატვრული ტექს­ტები იბეჭდებოდა იმდროინდელ ცენტრალურ პე­რი­ოდულ პრესაში.

მისი გარდაცვალებით ცხინვალის რეგიონის კულ­ტუ­რულ პოტენციალს გამოაკლდა უაღრესად გონიერი, თვითმყოფადი ნიჭიერების მქონე მწერალი, პუბლი­ცისტი და საზოგადო მოღვაწე.

საკვანძო სიტყვები: ქართულ-ოსური, ცხინვალი, ლიტერატურა, პუბლიცისტიკა.