„რუსუდანიანი“ აღორძინების ეპოქის საზღაპრო ეპოსი თუ ლიტერატურული ზღაპარი
Resumen
ძველი ქართული მწერლობის მეოთხე პერიოდში ვითარდება საერო ლიტერატურა, რომელიც გამოირჩევა ჟანრობრივი სპეციფიკითაც. მკვლევართა აზრით, ლირიკასთან ერთად პროზა ყალიბდება საგმირო, მორალისტურ-რომანტიკულ და დიდაქტიკურ სახეობებად, რომელთა შორის გამოჩნდა ე.წ. საზღაპრო ეპოსიც. ის იქმნება აღმოსავლური სიუჟეტებიდან თუ ეროვნული ფოლკლორიდან ავტორიან (ფეშანგი, ბააკა დვალაძე და სხვ.), თუ უცნობი ავტორის (მაგ. ,,რუსუდანიანი’’) თხზულებებად, რომლებიც რამდენიმე საუკუნის მანძილზე გადამწერ-გამავრცელებელთა წყალობით ავსებდა პატარძალ-დედების სამზითვო სკივრებს და ითვლებოდა საინტერესო საკითხავად.
ქართული მწერლობის ცნობილი მკვლევრის, კორნელი კეკელიძის აზრით, საზღაპრო ეპოსი წარმოადგენს ერთგვარად ლიტერატურულად გადამუშავებულ ზღაპრებს ,,ამ სიტყვის ნამდვილი მნიშვნელობით’’, რამაც გაგვაბედინა ერთი ჰიპოთეზა - საზღაპრო ეპოსი ,,რუსუდანიანი’’ წინამდებარე სტატიაში მიგვეჩნია უცნობი ავტორის ლიტერატურულ ზღაპრად, რაც ვითარდება იამანეთის მეფის, მანუჩარის მეუღლის რუსუდანის გლოვა-სევდის გაქარვებისათვის მისი 12 ძმის მიერ მოყოლილ ზღაპრებად.
საკვანძო სიტყვები: საზღაპრო ეპოსი, რუსუდანიანი, ლიტერატურული ზღაპარი.
