ქონების და წარმომავლობის აღმნიშვნელი დანართები ქართულ ენაში
Resumen
ენის ლექსიკის შევსებისა და გამდიდრების ერთ-ერთი ყველაზე მნიშვნელოვანი რესურსია სიტყვაწარმოება. სიტყვათა დერივაციის თემა ყოველთვის საინტერესო იყო ენათმეცნიერებისათვის. ქართველი ენათმეცნიერებისათვის სიტყვაწარმოებასთან დაკავშირებით განსხვავებული მოსაზრები გააჩნიათ. ზოგი ლინგვისტი მიიჩნევს, რომ სუფიქსები მორფოლოგიას ეკუთვნის, ზოგი ენათმეცნიერი კი სუფიქსებს ლექსიკოლოგიის ერთეულად თვლის. სინამდვილეში, მაწარმოებელი სუფიქსი არის ყველაზე მნიშვნელოვანი ელემენტი, რომელიც ახალი სიტყვის წარმოებით ენის გამდიდრებას ხელს უწყობს. ქართულ ენაში სიტყვის წარმოება ხდება სიტყვის ფუძეზე პრეფიქსის, სუფიქსის და ჩასართი სუფიქსის დამატებით. მიუხედავად იმისა, რომ ქართულ ენაში სიტყვის წინ დამატებულ სუფიქსებს ეწოდება თავსართი (რეკომენდებულია წინსართი), პრეფიქსების დახმარებით წარმოიქმნება პრეფიქსიანი სიტყვები. ქართულში, სიტყვის ბოლოს დამატებული ბოლოსართის დახმარებით წარმოიქმნება ბოლოსართიანი სიტყვები. ჩასართი, რომელსაც ქართულად ჩასართი ეწოდება და იშვიათად გამოიყენება, მისგან სიტყვის წარმოება ხდება ზოგიერთი ფონეტიკური მოვლენის წყალობით. ამას გარდა, სიტყვები მიიღება სუფიქსებით, როგორც სიტყვის წინ, ისე სიტყვის ბოლოში დართვით. წინამდებარე კვლევაში, შინაარსის მიხედვით, განხილულ იქნება კუთვნილების და ფუძის აღმნიშვნელი სუფიქსები. ასევე, მაგალითების საშუალებით შესწავლილია სუფიქსთა ის ჯგუფი, რომელიც ერთვის სიტყვათა გარკვეულ ჯგუფს და სტრუქტურას და მათი დამატებით შეძენილი სიტყვის მნიშვნელობა. ახსნილია ის ცვლილებები, რომლებიც მომხდარია სიტყვაში სუფიქსების დამატებით და თვითონ, სუფიქსში მომცდარი ცვლილებები. ვფიქრობთ, წინამდებარე ნაშრომი დაეხმარება როგორც ქართული ენისა და ლიტერატურის სპეციალობის შესწავლით დაინტერესებულ თურქ სტუდენტებს, ასევე, გამოსადეგი იქნება ქართული ენათმეცნიერებით დაინტერესებულ მკვლევართათვის.
