ლიტერატურული და კულტურული ცხოვრების ზოგიერთი ფრაგმენტი ცხინვალის რეგიონის ოკუპირებულ ტერიტორიაზე
(XIX საუკუნესა და XX საუკუნის პირველ ათწლეულებში)
Resumen
ჩვენს ხელთ არსებული მასალების მიხედვით, მე-19 საუკუნესა და მე-20 საუკუნის პირველ ათწლეულებში ცხინვალის რეგიონიდან ჩვენი ქვეყნის ლიტერატურული და კულტურული მშენებლობის მიმართულებით იღწვის არაერთი საინტერესო, გამორჩეული მოღვაწე, რომელთაც უდიდესი ღვაწლი დასდეს ქართული ლიტერატურულ-კულტურული ცხოვრების ისტორიას.
ამ ადამიანთა შორის, უპირველეს ყოვლისა, უდავოდ გამორჩეული ადგილი უკავია ბესარიონ ფავლენიშვილს.
მწერლობისადმი სიყვარული და მამულიშვილური მოღვაწეობა საერთოდ დამახასიათებელია ერედველი ფავლენიშვილებისთვის. თავად მიხ. ფავლენიშვილს უთარგმნია შექსპირის „ჰამლეტი“, პუშკინის „საოცარი სიზმარი“, ლერმონტოვის „ანგელოზი“, „ანდერძი“ და ა.შ. თარგმანები გარკვეული პერიოდულობით იბეჭდებოდა ჟურნალ „ცისკარში“. ავტორი გახლდათ ორიგინალური ლექსებისა: „ჩვილი“, „სიზმარი“, „უხილავი ძალები“ და სხვ.
გიორგი და ნიკოლოზ ფავლენიშვილები აქტიურად თანამშრომლობდნენ გაზ. „დროებაში“.
ცხინვალის რეგიონში, XIX საუკუნის და XX საუკუნის დამდეგის შემოქმედებითი, ინტელექტუალური ძალების შესახებ საუბრისას, ვფიქრობთ, საინტერესო იქნებოდა ცხინვალის მკვიდრის - გრიგოლ ხერხეულიძის სახელის ხსენება, რომელმაც მცირე ხნით გაიელვა შემოქმედებით ასპარეზზე. ტრაგიკული შემთხვევის გამო რეგიონმა ნაადრევად დაკარგა უაღრესად საინტერესო, ორიგინალური ხმის მქონე ლიტერატორი და მოღვაწე.
ჩვენს ხელთ არსებული მასალების მიხედვით, აღებულ პერიოდში ცხინვალის რეგიონიდან ჩვენი ქვეყნის ლიტერატურული და კულტურული მშენებლობის მიმართულებით იღწვის არაერთი საინტერესო, გამორჩეული მოღვაწე, რომელთაც უდიდესი ღვაწლი დასდეს ქართული ლიტერატურულ-კულტურული ცხოვრების ისტორიას და თვალსაჩინოდ გავლებული კვალი დაუტოვეს შთამომავლობას და ამ პირთა ჩამონათვალი კიდევ შეიძლება გაგრძელდეს. ვგულისხმობთ იმ პერიოდის მრავალრიცხოვან პერიოდულ პრესაში გაბნეულ მხატვრულ თუ პუბლიცისტურ ტექსტებს, რომელთა გაცნობა დღევანდელი აუდიტორიისთვის კვლავაც საინტერესოა. ეს მასალები დღემდე, როგორღაც, საზოგადოების ყურადღების მიღმაა დარჩენილი. მათი, კიდევ ერთხელ, წინა პლანზე წამოწევა ხელს შეუწყობს, ერთის მხრივ, ცხინვალის რეგიონის მკვიდრი შემოქმედებითი ინტელიგენციის ლიტერატურული მემკვიდრეობის პოპულარიზაციას, ხოლო, მეორე მხრივ, უკვე საქართველოს ოკუპირებულ ტერიტორიებად ქცეული ერთი ნაწილის კულტურის, ლიტერატურული ურთიერთობების და ზოგადად ისტორიის საფუძვლიანად, სწორი ორიენტირებით, შესწავლის მნიშვნელოვან საქმეს.
